و ان عملک لیس لک بطعمه و لکنه فی عنقک امانه (علی ع)
با بررسی سخنان امیرمومنان علیه السلام درنهج البلاغه، به مباحث مهم اخلاقی که بیانگر تقوای سیاسی و تعریف ویژه آن حضرت از سیاست است بر میخوریم که در تضاد کامل یا نگرش فکری معاویه است. یکی از مظاهراخلاقی سیاست امام علی علیه السلام ، اصالت نداشتن قدرت و سیاست است. از این رو، هیچ گاه برای رسیدن به قدرت یا حفظ ان به ستم توسل نجست، برخلاف معاویه که بنای سایست خویش را بر ستم گذاشت و از هیچ گونه نیرنگ و فریبی ابا نداشت. امیرمؤمنان در سخنی فرمود: «حاکمی که حیله یا تکبر کند، از بی عقلی و حماقت خوددر حکومتش پرده بر می دارد». وفاداری به عهد و پیمان ها، یکی از مصادیق پای بندی های ارزشی و اخلاقی است که امام در ضرورت پای بندی به عهد و پیمان می فرمود: «حیله و پیمان شکنی برای هر کس که باشد، زشت است، و برای صاحب قدرت و حاکم زشت تر است». امیرمؤمنان علیه السلام در مورد ناپسندی نیرنگ و فریب در فضای سیاسی، خطاب به برخی از یاران خویش می فرماید: «سوگند به خدا، معاویه از من سیاستمدارتر نیست، ولی معاویه حیله گر و جنایتکار است. اگر نیرنک ناپسند نبود، من زیرک ترین افراد بودم، ولی هر نیرنگی گناه، و هر گناهی نوعی کفر و انکار است. روز رستاخیز، در دست هر حیله گری پرچمی است که با آن شناخته می شود. به خدا سوگند من با فریبکاری غلفلگیر نمی شوم، و با سختگیری ناتوان نمی گردم».
آن امام معصوم در جایی دیگر می گوید: آیا به همین رضایت دهم که مرا امیر مومنان خوانند و در تلخی ها ی روزگار با مردم شریک نباشم!؟
نمی دانم مطلبم را با اشارات مناسبی آغاز کرده ام یا نه، اما می دانم هر کلمه ای راکه از نهج البلاغه ی مولای متقیان می خوانیم بعد از قرن ها که از نگارش آن می گذرد، می توانیم مصداق های فراوانی برای آن ها پیدا کنیم.
به راستی دنیا می گذرد و نتیجه ی اعمال آدمیان دامن گیرشان می شود. خوبی ها و نیکی ها به رستگاری آن ها می انجامد و بد خلقی و بدذاتی عذاب دنیا و آخرت را در پی خواهد داشت. امام معصومین ،علی )ع) با آن همه عزت و شوکتی که خداوند متعال به او عطا کرده مهار دنیا را بر پشتش می اندازد و خویش را از چنگال فریب های آن رها می سازد و خطاب به دنیا می گوید کجایند امت هایی که با زر و زیورت آن ها فریفتی که اکنون درون لحدها پنهان شده اند؟!
و اینک با الهام از سخنان مولای متقیان خطاب به بعضی از دولت مردان و برخی از مردان سیاست می گوییم
ک بر شما باد پیوستن با یکدیگر و بخشش همدیگر. مبادا از هم روی گردانید و پیوند دوستی را از بین ببرید. امر به معروف و نهی از منکر را ترک نکنید که بدهای شما بر شما مسلط می شوند و آنگاه هرچه دعا کنید استجابت نمی شوید...
ستمگری و دروغ پردازی انسان را در دین و دنیا رسوا می کند و عیب او را نزد عیب جویان آشکار می کند و تو می دانی آنچه که از دست رفت دیگر باز نمی گردد.
سیاست مداران عزیز! دولت مردان گرامی! مجلسیان محترم !مدعیان راستین و احتمالا ناراستین خدمت گزاری و مردم دوستی ! راست گویی و صداقت و مردم داری سفارش خداوند و اولیای خداوند است، پس تا می توانید با پرهیزگاران و راستگویان بپیوندید ،از تملق متملقین و از حرص و حسد کینه توزان بترسید که ستایش بی جا آدمی را به خودپسندی و سرکشی وا می دارد.
مردم شما را لایق دانسته اند که انتخابتان کرده اند، خوبی هایی را در شما یافته اند که اعتماد کرده اند و زمام امور خویش را به دست شما داده اند. پس بخیل را در مشورت دخالت ندهید که شما را از نیکوکاری باز می دارد. دوستان شما باید بر شما سبک ترو یاریشان بهتر و مهربانی شان بیشتر و دوستی آنان با بیگانگان کمتر باشد.
دولتمردان عزیز !
بنا به فرموده وصی رسول الله(ع) ، بدترین وزیران شما کسانی هستند که پیش از شما وزیر بدکاران بوده اند و در گناهان آنان شرکت داشته اند، پس مبادا چنین افرادی محرم راز شما باشند.
سیاستمداران محترم!
به عقل مردم احترام بگذارید و خود را تافته ی جدا بافته از مزدم ندانید که احساس غرور کنید و شان مردم را نادیده بگیرید زیرا عزت شما و بزرگی بزرگان در احترام به مردم و ارزش نهادن به احساسات آنان است. برای رسیدن به مناصب دنیا از شرع و اخلاق عبور نکنید که به هلاکت دچار خواهید شد.
این چه رسمی است که بعضی برای رسیدن به مقاصد خویش از بدترین روش های عصر جاهلیت استفاده می کنند؟! تهمت زدن، بی حرمتی، دروغ گفتن، غرور و بی اعتنایی به خواسته های مردم، استفاده ی ابزاری از مبانی اسلامی و مردمی نظام ، افراط و تفریط در موافقت و مخالفت با یکدیگر زبان دشمنان را بر بزرگان و بر مردم ما دراز می کند .
شماتت دشمن همه ی شیرینی های زندگی را از انسان می گیرد.هم کسانی که دولت و دولتیان را به جادوگری و خودرایی و بی تقوایی و ... متهم می کنند و هم دولت مردانی که درتبعیت از قانون و اصول پذیرفته نظام اسلامی کوتاهی می کنند، آب به آسیاب دشمن می ریزند و در راستای نا امیدی و انزوای مردم گام برمی دارند.
بیایید با پرهیز از لجاجت و خودرایی، با وحدت و برادری، با تقوا و احترام به قوانین الهی، با تبعیت از اصول ارزشی نظام اسلامی ، با تبعیت ازفرامین رهبری نظام ، دوستان را شاد کرده و دشمنان را در سیاه روزی ناکامی و هلاک سازید.
و درآخر بیایید به شعور ملتی که شما را انتخاب کرده اند توهین نکنید و به احترام هفتاد میلیون انسان مخلص و مسلمان عزت و شرافت خود را فدای خودخواهی و غرور بی جا نکنید.
(قد بصرتم ان ابصرتم و قد هدیتم ان اهدیتم و اسمعتم ان استمعتم.)
من این دوستت دارم را دوست دارم.